Tech & AI

Betrouwbaar data delen? De Amsterdam Data Exchange (AMdEX) biedt samenwerkende organisaties ondersteuning om voordeel te halen uit veilige marktplaatsen voor data. Wouter Los, consultant digitale infrastructuur bij de Universiteit van Amsterdam, is een van de initiatiefnemers van AMdEX: ‘Komen er veilige marktplaatsen voor data, dan wordt veel mogelijk met data die zich nu overal achter hekken bevinden. Dan kan bijvoorbeeld het gebruik van het Internet of Things heel snel groot worden.’

Wethouder Digitale Stad Touria Meliani presenteerde dit jaar de eerste Datastrategie van Amsterdam. In dit interview vertelt ze waarom Amsterdam zich hard maakt voor een inclusieve digitale stad waarin iedereen gelijke rechten en kansen heeft. Het streven naar een op ethische waarden gebaseerde samenleving, is een opgave die iedereen aan gaat. Ze nodigt Amsterdammers daarom uit om de impact van de Datastrategie te volgen en aan de bel te trekken als bepaalde groepen burgers nadeel ondervinden van nieuwe manieren van digitaal werken. Ook roept ze iedereen op om mee te denken en mee te praten.

Maar liefst 90% van de Nederlanders gebruikt dagelijks internet. We willen allemaal blijven netflixen, muziek streamen, zoomen en appen. Hierdoor groeit de hoeveelheid gebruikte data – mogelijk tot wel twintig keer zo veel in 2030. Nu al zijn steeds groter wordende datacenters steeds moeilijker inpasbaar in het energiesysteem en landschap. Ook kritieke materialen worden steeds schaarser.

Lead Gezondheid Jeroen Maas verlaat na zeven jaar Amsterdam Economic Board. Een deel van zijn nalatenschap is een binnenkort te verschijnen rapport dat een duidelijke routekaart biedt voor het opzetten van een gezondheidsdata infrastructuur. Het plan is gericht op het bouwen van een gezondere toekomst voor de inwoners van de regio. Een divers consortium ondersteunt het plan . “Hier kan de Board echt een grote rol blijven spelen: al deze zeer verschillende partijen bij elkaar brengen, hen de waarde van samenwerking laten zien en hen coachen in hoe ze het best kunnen samenwerken”, zegt Maas.

Vanaf komend jaar kunnen onderzoekers van universiteiten hun onderzoeksdata delen onder hun eigen voorwaarden. Ze gebruiken hiervoor dan de AMdEX-toepassing Research Data Exchange (RDX), die SURF en de Universiteit van Amsterdam (UvA) momenteel ontwikkelen.

Digitale infrastructuren verwerken enorme hoeveelheden gegevens. Het dataverbruik neemt hand over hand toe door hoge bandbreedtes, goedkope data-abonnementen, cloud-migraties en de toenemende populariteit van streamingdiensten. De afgelopen decennia is energie-efficiëntie van computerhardware drastisch verbeterd. Net zoals de prestaties en de gebruiksvriendelijkheid van software. Toch lijkt dit niet voldoende om de oplopende vraag bij te houden. De groeiende energiebehoefte van ICT speelt vooral een belangrijke rol in Nederland: een centrale Europese data-hub, geconcentreerd in een betrekkelijk klein geografisch gebied. Steeds groter wordende datacenters zijn steeds moeilijker inpasbaar in het energie- en ruimtelijke systeem. De transitie naar een duurzame digitale infrastructuur moet worden versneld. Hiervoor moeten we de beschikbare innovatieve oplossingen inzetten, nieuwe oplossingen stimuleren en belemmeringen voor invoering wegnemen. De digitale infrastructuur zal beter moeten worden geïntegreerd in het energie-infrastructuur en ruimtelijke systeem. Het Lower Energy Acceleration Program (LEAP) heeft als doel de transitie naar een duurzame digitale infrastructuur te versnellen. Dit artikel geeft een overzicht van bestaande en nieuwe oplossingen en scenario’s ten behoeve van een energie-efficiënte en effectieve digitale infrastructuur. De oplossingen bestrijken het ecologische, technische en maatschappelijke spectrum. Daarnaast illustreren vier scenario's, gebaseerd op een combinatie van verschillende oplossingen, een pad naar een duurzame toekomst. Deze scenario's zijn bedoeld om te inspireren en richting te geven. Het Engelstalige artikel is gebaseerd op gesprekken en focusgroepen met meer dan 40 specialisten uit de datacenterwereld - onder leiding van VU Amsterdam en PhotonDelta. Het gaat om eindgebruikers, overheden, hardware leveranciers en datacenters. Hierin presenteren we de belangrijkste oplossingen en uitdagingen.

Vanaf komend jaar kunnen onderzoekers van universiteiten hun onderzoeksdata delen onder hun eigen voorwaarden. Ze gebruiken hiervoor dan de AMdEX-toepassing Research Data Exchange (RDX), die SURF en de Universiteit van Amsterdam (UvA) momenteel ontwikkelen.

In wat echt een match is in de zorginnovatiehemel, werkt een van de grootste medische diagnostische laboratoria van Nederland, Atalmedial, momenteel samen met AI Startup Lab (een initiatief van ACE) om bloedarmoede-behandelingen te stroomlijnen. Terwijl het bedrijf het potentieel van AI verkent om meer waarde voor hun klanten te creëren, wordt het jonge studententeam geconfronteerd met een reëel probleem met behulp van een uitgebreide geanonimiseerde dataset. "Deze toegang tot zoveel gegevens is zeldzaam", legt een van de AI-teams uit. "Dus als er daar een signaal is, zullen we het vinden."

Voor de Amsterdamse startup Clear zijn data cruciaal. Het bedrijf biedt een gepersonaliseerd voedingsplan aan, dat is gebaseerd op glucosemetingen van klanten zelf. Zo hoopt Clear niet alleen een bijdrage te leveren aan een gezondere Metropool Amsterdam, maar ook aan de democratisering van gezondheidsdata.

Tijdens Innovation for Health 2021 werd duidelijk dat de pandemie een AI-innovatie stimuleert binnen de gezondheidssector. Niet alleen om gezondheid en zorg te verbeteren, maar ook om ons voor te bereiden op toekomstige pandemieën. Is het tijd voor een Deltaplan voor data?

Het Women in Data Science (WiDS) evenement in Amsterdam trok een scala aan deskundigen die hun inzichten deelden over het toepassen van kunstmatige intelligentie (AI) om onze gezondheid en gezondheidszorg te verbeteren. Iedereen is het erover eens: het potentieel is bijna grenzeloos. Het zal echter alleen gebeuren met schonere datastromen en diverse teams die de eindgebruikers vanaf het begin erbij betrekken - of dat nu patiënten of professionals uit de gezondheidszorg zijn.

Met inkopen kunnen we niet alleen een duurzame impact hebben, maar ook een sociale of een maatschappelijke impact. Kijken we naar ICT en data diensten, dan kijken we niet alleen naar duurzame apparaten, of duurzame manieren om je data op te slaan en te gebruiken, maar ook naar maatschappelijk verantwoord gebruik van data. Hoe kan je daar als organisatie mee omgaan? En hoe kan je impact maken door ethisch verantwoorde data-oplossingen in te kopen?