De toekomstbestendige industrie wordt vormgegeven in de MRA

“Neem Holland Mechanics in Purmerend”, zegt Jurjen Helmus. “Dat bedrijf bouwt machines waarmee fietswielen worden gemaakt. In die niche hebben ze wereldwijd een enorm marktaandeel. Of Royal Boon Edam, dat draaideuren ontwikkelt. Het zijn wereldspelers, maar bijna niemand kent ze.”

Jurjen Helmus, Hogeschool van Amsterdam

Helmus is lector Industriële Digital Twins aan de Hogeschool van Amsterdam. Samen met studenten, onderzoekers en bedrijven werkt hij aan één missie: de industrie slimmer, duurzamer en concurrerender maken. In de labs van de HvA worden echte productieomgevingen nagebouwd. Daar testen bedrijven nieuwe technologieën rechtstreeks vanuit de praktijk, voordat ze die op de werkvloer inzetten.

Dat is hard nodig. Bedrijven staan voor grote uitdagingen. Ze moeten verduurzamen, efficiënter omgaan met energie en grondstoffen, concurrerend blijven én omgaan met een groeiend tekort aan technisch personeel. Tegelijk verandert de wereld razendsnel. Internationale spanningen maken duidelijk dat Europa minder afhankelijk wil zijn van andere continenten voor essentiële technologie en productie.

“Het besef groeit dat we onze eigen economie ook aan de industriële kant sterk moeten houden”, zegt Helmus. “Daar ligt een enorme kans.”

Van experiment naar praktijk

Maintenance Lab HvA

In het lab van Helmus draait het niet om technologie als doel op zich. Alles begint met een concrete vraag van een bedrijf. Hoe voorkom je onverwachte stilstand van een machine? Hoe bespaar je energie? Hoe maak je een productieproces slimmer? Of hoe zet je kunstmatige intelligentie in zonder direct grote investeringen te hoeven doen?

Maintenance Lab HvA

Daarvoor bouwen de onderzoekers digitale kopieën van machines en processen, zogeheten digital twins. Daarmee kunnen bedrijven veilig experimenteren, scenario’s testen en verbeteringen doorvoeren voordat ze die in de praktijk toepassen.Jaarlijks ondersteunt de onderzoeksgroep zo’n dertig bedrijven uit de regio. Studenten draaien volop mee in de projecten en doen ervaring op met actuele vraagstukken uit de industrie. Regelmatig blijven ze daarna bij die bedrijven werken. “Onze rol is om technologie toepasbaar te maken”, zegt Helmus. “We ontwikkelen niet iets dat in een la verdwijnt. Het moet bedrijven echt verder helpen.”

AI als ervaren collega

In veel industriebedrijven gaat de komende jaren een grote groep ervaren monteurs met pensioen. Daarmee dreigt ook jaren aan praktijkkennis te verdwijnen. Kennis die vaak nergens is opgeschreven, maar wel het verschil maakt tussen uren zoeken naar een storing of een probleem binnen enkele minuten oplossen.

Daarom werkt de HvA aan een virtuele servicemonteur (video). Het systeem combineert machinegegevens met de ervaring van vakmensen. Een monteur die ergens ter wereld voor een complexe storing staat, kan straks vragen stellen aan een AI-systeem dat is gevoed met de kennis van collega’s die het werk jarenlang hebben gedaan.

“Veel ervaring zit in het hoofd van mensen”, zegt Helmus. “Als we die kennis kunnen vastleggen en beschikbaar maken, helpen we niet alleen nieuwe medewerkers, maar maken we bedrijven ook minder kwetsbaar.”

Holland Mechanics, producent van machines voor de geautomatiseerde bouw van fietswielen, wilde het controleren van spaakspanning flink versnellen. Samen met de Hogeschool van Amsterdam ontwikkelde het bedrijf een AI-oplossing die met een hogesnelheidscamera de spanning van alle spaken tegelijk kan meten. Waar die controle normaal enkele minuten duurt, gebeurt dat nu in ongeveer twaalf seconden. Een innovatie die productieprocessen sneller, efficiënter en uiteindelijk duurzamer maakt.

Klein beginnen, groot effect

Volgens Helmus denken veel bedrijven nog altijd dat digitalisering ingewikkeld of duur is. Dat hoeft helemaal niet zo te zijn. “Vaak ontbreekt vooral de ruimte om te experimenteren. Bedrijven krijgen direct grote offertes voor nieuwe systemen, terwijl je met relatief eenvoudige middelen al kunt onderzoeken of iets werkt.”

SensorSphere

Een mooi voorbeeld is de SensorSphere. Waar bedrijven vaak denken dat digitalisering ingewikkeld en kostbaar is, laat deze sensorkit het tegenovergestelde zien. Binnen enkele minuten kunnen ondernemers data uit hun machines halen en experimenteren met verbeteringen. Geen groot IT-traject, maar een laagdrempelige eerste stap die innovatie bereikbaar maakt. Juist daar ziet hij de kracht van de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Studenten, onderzoekers en ondernemers kunnen samen nieuwe ideeën testen, zonder dat bedrijven meteen grote risico’s hoeven te nemen.

De volgende stap

Ondanks alle mooie voorbeelden ziet Helmus nog volop kansen om de regio verder te versterken. Vooral een gezamenlijk Smart Industry Field Lab waar bedrijven nieuwe technologie kunnen testen, zou volgens hem een enorme impuls geven.

Andere regio’s beschikken al over dit soort fieldlabs. De Amsterdamse metropool werkt aan vergelijkbare plannen. Zo’n omgeving zou bedrijven de mogelijkheid geven om te experimenteren met AI, sensortechnologie, waterstof en circulaire toepassingen voordat ze op grote schaal investeren.

Maar minstens zo belangrijk is iets anders: trots.

“We hebben hier ontzettend veel kennis, talent en innovatieve bedrijven”, zegt Helmus. “In en rond Amsterdam werken bedrijven, onderzoekers en studenten iedere dag aan oplossingen voor de grote uitdagingen van deze tijd. Vaak buiten het zicht van het grote publiek. Dat verdient meer zichtbaarheid, want het laat zien dat de industrie niet iets van vroeger is, maar een onmisbare bouwsteen voor de economie van morgen.”

Samenwerken

Wil je meer weten over de projecten van het Maintenance Lab of wil je met Jurjen samenwerken? Lees dan meer over de mogelijkheden op de website van de HvA.