Forse investering Rijk nodig voor oplossen woningnood

Het oplossen van het enorme woningtekort in Nederland kan niet aan de markt worden overgelaten. De rijksoverheid moet fors investeren in gebiedsontwikkeling om daaraan bij te dragen. Dat zei prof. dr. Peter Boelhouwer, hoogleraar Housing systems aan de TU Delft, dinsdag 12 mei tijdens een openbaar webinar van MRA University. ‘Het idee dat we die enorme aantallen woningen door de markt kunnen laten financieren is in mijn optiek een idee-fixe.’ Ook gemeenten moeten wat professor Boelhouwer betreft een actievere rol spelen, want zij beschikken over woningbouwgrond voor honderdduizenden woningen.

Boelhouwer sprak voor een publiek van bijna 300 deelnemers in het vierde online college van MRA University. De collegereeks is bedoeld om inzicht te geven in de effecten van de coronacrisis op de Metropoolregio Amsterdam (MRA).

‘Woningmarkt is al in crisis’

Het webinar werd ingeleid door Lex Scholten, wethouder in Diemen en voorzitter van het portefeuillehoudersoverleg Bouwen en wonen in de MRA. Hij gaf aan dat zich nu mogelijk een crisis op de woningmarkt aandient ‘op het moment dat we redelijk tevreden zijn over de woningbouwproductie en –planning’ in de MRA. Boelhouwer bevestigde dat de overheden in de metropoolregio ‘goed bezig’ zijn met de woningbouwprogrammering, maar onderstreepte dat de woningmarkt zich al in een crisis bevindt.

Onevenwichtigheden

De hoogleraar schetste de oorzaken van het oplopende woningtekort en noemde als eerste de bevolkingsontwikkeling. ‘We zijn wel heel slecht in staat geweest om de groei van de bevolking goed te voorspellen’, zei hij. Doordat huishoudens ook uit steeds minder personen bestaan, is de behoefte aan woningen veel groter dan verwacht. Ook nu is dat een probleem, zei Boelhouwer. ‘Veel gemeenten werken nog met oude prognoses. Dan loop je continu achter de feiten aan.’

Terwijl de vraag naar woningen groter is dan verwacht, is het aanbod aan nieuwe woningen juist fors afgenomen, liet Boelhouwer zien. ‘Dan is het niet verwonderlijk dat je te maken krijgt met tekorten. Ik kan mij niet herinneren dat het tekort ooit zo groot is geweest. Als je dat wilt inlopen, moet je aan productieniveaus denken van tegen de 100.000 woningen, ook omdat de vraag nog toeneemt. Dat is vrij zorgelijk.’

Toch noemde Boelhouwer de onevenwichtigheden op de woningmarkt tijdens de coronacrisis een mogelijke ‘blessing in disguise’. Want dankzij de enorme krapte op de markt zal de crisis misschien minder heftig doorpakken. Zo stijgen de prijzen naar zijn verwachting in 2020 nog steeds.

Drie scenario’s

Boelhouwer schetste drie scenario’s over de gevolgen van de coronacrisis voor de woningmarkt. In het eerste scenario volgt na komende zomer langzaam normalisatie. Het tweede scenario gaat uit van een langere duur van de crisis, tot medio volgend jaar. In dat geval zal het aantal verkopen van woningen fors teruglopen en zakt ook het aantal nieuwbouwwoningen in, waarna geleidelijk de woningprijzen zullen afvlakken.

Het derde scenario noemde Boelhouwer het ‘slechtweerscenario’: dan duurt de crisis langer dan twee jaar, komt de woningmarkt langjarig in een recessie, zullen prijzen van woningen fors dalen, loopt het tekort aan woningen sterk op en is grote economische schade te verwachten als gevolg van verliezen in de bouwnijverheid. De hoogleraar merkte hierbij op dat de economische schade afhankelijk is van anticyclisch bouwbeleid van het Rijk.

Webinar terugkijken en podcast

Tijdens het webinar heeft professor Boelhouwer enkele vragen van deelnemers kunnen beantwoorden. Vragen die door de beperkte tijd niet konden worden beantwoord, worden besproken in de podcast.

Over MRA University

MRA University biedt elke dinsdag van 16:30-17:30 uur online en interactieve colleges van topwetenschappers aan beleidsmakers, ondernemers, onderzoekers en bestuurders van bedrijven en overheden om beter te kunnen begrijpen wat de impact is van de coronacrisis op de regio Amsterdam en hoe we daarop kunnen reageren.

De reeks webinars van MRA University richt zich op de gevolgen van de coronacrisis die cruciaal zijn voor de Metropoolregio Amsterdam. Het gaat daarbij om onderwerpen die hun urgentie tijdens en na de coronacrisis zullen behouden zoals arbeidsmarkt, bouwen en wonen, mobiliteit, circulaire economie en energietransitie. MRA University wordt georganiseerd door de Metropoolregio Amsterdam in samenwerking met de Amsterdam Economic Board en de gemeente Amsterdam.

Wil jij voortaan ons belangrijkste nieuws in je mailbox ontvangen? Meld je dan hier aan voor onze maandelijkse Board Update.