Cradle: de belofte van AI voor eiwitmodificatie
Kan een Amsterdams biotechbedrijf uitgroeien tot de volgende ASML? Met de AI-software van Cradle modificeren wetenschappers eiwitten efficiënter. Dat leidt sneller tot nieuwe medicijnen. Medeoprichter Elise de Reus gelooft dat de grootste doorbraken voor Cradle nog moeten komen.
Bij eiwitten denken veel mensen aan sportvoeding of de eiwitreep die je in de supermarkt tegenkomt. Maar een eiwit is veel meer dan dat. Ze zijn als biologische molecuul aanwezig in iedere cel van elk levend organisme. In groten getale zelfs, een gemiddelde cel beschikt over zo’n 42 miljoen eiwitten.
Met een gemiddelde grootte van 3 tot 6 nanometer is een eiwit liefst 30.000 keer kleiner dan de diameter van een mensenhaar. Maar hoe klein ook, ze zijn onmisbaar. Als een cel een fabriek zou zijn, zijn eiwitten de arbeiders aan het werk. Ze zetten bijvoorbeeld voedingsstoffen om in energie, bepalen de celstructuur en welke stoffen in en uit een cel gaan.
Eiwitten helpen ons lichaam beschermen tegen ziektes. Bijvoorbeeld antilichamen (een type eiwit aangemaakt door je immuunsysteem) herkennen vreemde bacteriën of virussen en maken die onschadelijk. Daarom worden eiwitten veel in medicijnen gebruikt. Ze kunnen worden ontworpen met een specifiek doel. Bijvoorbeeld: binding aan een kankercel, terwijl ze de gezonde cellen met rust laten.
AI-software voor eiwitmodificatie
Wat heeft Cradle hiermee te maken? Cradle ontwikkelt AI-software waarmee biologen eiwitten kunnen verbeteren. Ook wel: eiwitmodificatie. Want hoe sneller onderzoekers de juiste eiwitten ontwikkelen, hoe sneller nieuwe medicijnen, maar ook duurzame producten de markt op kunnen.

Elise de Reus, mede-oprichter Cradle
“Je kunt eiwitten zien als kettingen van kleine kralen, aminozuren”, legt Elise de Reus uit. “Deze kettingen vouwen zich op tot een bepaalde vorm, die bepaalt wat het eiwit doet. Door de kralen te veranderen, kun je ook de eigenschappen van het eiwit veranderen.”
Welke kralen je moet aanpassen? Het aantal mogelijke combinaties is gigantisch. Traditioneel testen onderzoekers varianten in het lab en verbeteren hun ontwerp op basis van de resultaten.
Maar zoals je je kunt voorstellen is dat vanwege de oneindige mogelijkheden een proces dat veel tijd en geld in beslag neemt. Bovendien leidt het lang niet altijd tot succes. Daarom is de belofte van technologie en AI hierin groot.
Betere hypotheses
Dat merkte De Reus al toen ze zelf werkte als bioloog in het lab. Ze experimenteerde met robots en automatisering om meer onderzoeken te kunnen doen. Maar dat was niet genoeg. “We wilden vooral betere hypotheses ontwikkelen.”
Via haar medeoprichters Jelle Prins, Stef van Grieken, Harmen van Rossum en Eli Bixby kwam ze in aanraking met de snelle ontwikkelingen in AI. “Toen we Cradle begonnen, was het nog helemaal niet duidelijk wat AI nu kan. Het was op zichzelf al één groot experiment.”
Het Nederlands-Zwitserse Cradle is in 2021 opgericht en heeft een kantoor in Amsterdam. Het haalde eind 2024 maar liefst 73 miljoen dollar op in een Series B-ronde, waarmee de totale financiering de 100 miljoen dollar overschrijdt.
Dat is niet voor niets. De markt voor eiwitmodificatie en -manipulatie beleeft een sterke groei en wordt nu geschat op $4,25 miljard. Onder meer Fortune Business Insights verwacht dat die markt in 2034 ruim verdrievoudigt tot $14,46 miljard. De opkomst van AI om eiwitstructuren gericht te modificeren wordt daarin genoemd als belangrijke drijfveer, terwijl de hoge technische complexiteit en de schaalbaarheid de grootste drempels zouden zijn.
AI ziet wat onderzoekers over het hoofd zien
Wat Cradle bijzonder maakt, is dat de modellen niet getraind zijn op menselijke taal, maar op de taal van eiwitten. Een onderzoeker geeft aan met welk eiwit hij werkt en wat hij wil verbeteren. Het model voorspelt daarna welke aanpassingen daarvoor nodig zijn. Soms met verrassende uitkomsten: “We hebben projecten gezien waarin onze modellen varianten voorstelden waarvan onderzoekers dachten: die kunnen we net zo goed overslaan. En dan bleek juist een van die varianten tot de beste resultaten te behoren.”

Volgens De Reus zijn er projecten waarbij onderzoekers met Cradle anderhalf tot twaalf keer sneller konden werken dan met traditionele methoden. Dat kan een groot verschil maken in een sector waarin onderzoek vaak jarenlang duurt. Toch betekent dat niet dat de computer het laboratorium overbodig maakt. “Het blijft belangrijk dat onderzoekers de voorspellingen daadwerkelijk testen. Die menselijke validatie zal ook blijven.”
Minder kwetsbare bomen voor vaccinproductie
Een voorbeeld is een project rond moleculen die belangrijk zijn voor malariavaccins. Dit molecuul wordt nu gewonnen uit de schors van bomen in kwetsbare natuurgebieden in Chili. Wereldwijd zijn zo’n 10.000 van die bomen nodig om aan de vraag te voldoen.
Een onderzoeksgroep werkt aan een alternatief: het molecuul laten produceren door gist, met behulp van enzymen. Deze versnellen als eiwit een reactie zonder de samenstelling te veranderen. “In plaats van afhankelijk te zijn van een kwetsbare boom, produceer je het molecuul dan in een soort bierbrouwerijtje.”
Vanwege de brede toepasbaarheid werkt Cradle niet alleen met grote farmabedrijven, maar ook met start-ups, universiteiten en non-profits. “Onze motivatie is om zoveel mogelijk positieve impact te maken. We willen zoveel mogelijk onderzoeksprogramma’s versnellen, ook als die commercieel misschien minder interessant zijn.”
Regio trekt talent, maar kan als biotech-hub nog groeien

Cradle ziet zichzelf als een wereldwijde onderneming met een Europese basis. Het bedrijf begon in Delft en Zürich, maar verhuisde twee jaar geleden naar Amsterdam.
De reden: de universiteiten en de brede groep software- en technologietalenten in de regio helpen bij het aantrekken van medewerkers.
Daarnaast heeft Cradle een nieuw kantoor in Boston, een logische stap omdat daar veel grote klanten zitten. Dat past bij de start van het bedrijf: toen Cradle begon, kwamen veel van de eerste klanten niet uit Nederland, maar uit de Verenigde Staten.
“De regio is goed bereikbaar, heeft sterke internationale verbindingen en biedt een hoge kwaliteit van leven. Er is hier een ecosysteem, maar het kan veel sterker.” Ze wijst op de fintechsector, waar bedrijven als Adyen en Mollie hebben geholpen om een grotere gemeenschap van ondernemers en investeerders op te bouwen. In biotech moet dit nog van de grond komen.
“Wil Amsterdam tot de wereldtop in biotech behoren, dan zijn nog stappen nodig”
“Voor mij is een sterk ecosysteem een plek waar je door een wijk kunt fietsen en overal organisaties herkent die in hetzelfde vakgebied werken.” Bedrijven versterken elkaar wanneer ze talent en kennis uitwisselen. “Daarom is het zo belangrijk dat er meerdere ambitieuze ondernemingen zijn waar mensen kunnen groeien en een volgende stap kunnen zetten.”
Wil Amsterdam tot de wereldtop in biotech behoren, dan zijn volgens De Reus nog stappen nodig. Meer groeikapitaal, een sterker netwerk van bedrijven en investeerders, en onderwijsinstellingen die open staan voor buitenlandse studenten en stages. “Het zou mooi zijn als we als regio duidelijk uitdragen: buitenlands talent, jullie zijn hier welkom. Jullie komen onze economie versterken.”
Tekst gaat verder onder de afbeelding.

De volgende ASML?
De ambitie om ooit een bedrijf van het formaat ASML voort te brengen, spreekt De Reus aan, al plaatst ze een kanttekening: “Wij meten liever hoeveel projecten succesvol zijn afgerond dan hoeveel medewerkers we hebben of hoeveel investeringen we ophalen.”
Voor haar ligt de echte ambitie ergens anders: een toekomst waarin ook kleine onderzoeksteams toegang hebben tot technologie waarmee ze medicijnen kunnen ontwikkelen die nu nog buiten bereik liggen. “Stel je voor dat een bedrijf van vijf mensen een nieuw eiwit kan ontwikkelen voor een ziekte waarvoor nog geen behandeling bestaat? En dat dat met een paar miljoen euro kan, in plaats van honderden miljoenen? En in een paar jaar in plaats van vijftien jaar?”
Ook gevestigde bedrijven kunnen daar volgens haar aan bijdragen. Dat veel van de eerste klanten uit de Verenigde Staten kwamen, zet aan het denken: waarom zouden veelbelovende technologiebedrijven eerst aan de andere kant van de oceaan erkenning moeten vinden? Haar oproep aan gevestigde bedrijven in de Amsterdamse regio is daarom helder:
“Kijk naar wat er aan innovatie om je heen zit. Ondersteun die bedrijven en durf daarin ook risico te nemen.”
22 november 2026
Meer weten over
Neem contact op
Deel dit artikel
Wil je op de hoogte blijven?
Volg ons dagelijks op LinkedIn en schrijf je in voor de Board Update nieuwsbrief.



