Hoogwaardige matrasrecycling in de pijplijn

Per jaar danken we in Nederland zo’n 1.5 miljoen matrassen af. Meestal belanden deze in de verbrandingsoven. Recycling kan technisch wel, maar is viermaal duurder dan opstoken. Daartegenover staat dat recycling milieuwinst oplevert, grondstoffen bespaart en innovatie kan stimuleren. Sommige gemeenten en een klein deel van de consument zijn bereid die extra kosten te betalen. Maar daarmee komen we niet veel verder dan een derde deel.

De matrasketen is zich hiervan bewust. Matrasfabrikanten en -verkopers, grondstofproducenten, gemeenten, afvalbedrijven, recyclers en de Rijksoverheid hebben medio 2016 de intentie uitgesproken om recycling van matrassen tot speerpunt te maken. De boost hiervoor is gegeven tijdens het Circular Economy Lab ‘hoogwaardige recycling van matrassen’, georganiseerd in maart 2016 door het Utrecht Sustainability Institute in samenwerking met de Economic Board Utrecht en de Amsterdam Economic Board. Jacqueline Cramer was de initiatiefnemer en moderator van deze bijeenkomst.

De follow-up van deze bijeenkomst was een keten-breed overleg dat als doel heeft om op langere termijn de kosten van recycling fors te reduceren via 2 wegen:

– innovatie die gericht is op het ontwikkelen van geschiktere grondstoffen en betere recyclingstechnieken

– nieuwe regelgeving die hergebruik in nieuwe producten beter mogelijk maakt en in de tijd meegroeiende normen hiervoor biedt.

Omdat die twee routes tijd kosten en de keten sneller aan de slag wil, wordt een derde route voorbereid: invoering van een (vrijwillige) producentenverantwoordelijkheid (UPV) en een verwijderingsbijdrage voor de consument van ongeveer tien euro per nieuw gekochte matras. Afhankelijk van de snelheid waarmee de kosten van recycling minder worden, kan geleidelijk de verwijderingsbijdrage ook afnemen.

De Tweede Kamer en het Kabinet, via de staatssecretaris van Milieu Stientje Van Veldhoven, hebben de sector in het voorjaar van 2018 gevraagd deze verantwoordelijkheid zelf te nemen. Het alternatief is een door het Rijk verplichte UPV.

Het Ministerie van I en W beschouwt het initiatief Matrassen recycling als een van de eerste concrete Icoonprojecten in het kader van de Transitieagenda Consumptiegoederen uit het Grondstoffenakkoord.

De ambitie is helder, de aanpak ontwikkeld: de hoogste tijd om concreet aan de slag te gaan. Dit gebeurt onder voorzitterschap van het Ketenoverleg matrassen, Jan Nieuwenhuis. De Amsterdam Economic Board blijft via Jacqueline Cramer hierbij nauw betrokken.

Foto: lorna, via Flickr (cc)