Populair Amsterdam heeft regio hard nodig

Op weg naar de Economische Verkenningen Metropoolregio Amsterdam 2017

Op 2 maart worden de nieuwe Economische Verkenningen Metropoolregio Amsterdam 2017 gepresenteerd. In de aanloop daarnaartoe schrijft Martijn van Vliet, voorzitter van de stuurgroep Economische Verkenningen, tweewekelijks een column over de economische ontwikkeling van de MRA.

Amsterdam is populair. Of je er nu wil wonen, werken, studeren, winkelen, fietsen of uitgaan, op velen heeft Amsterdam een grote aantrekkingskracht. Het gevolg is dat bezettingsgraden toenemen, leegstandspercentages dalen en uiteraard de prijzen stijgen. Niet alleen van woningen, maar ook van kantoren, hotels, bedrijfspanden en zelfs van winkelruimte.

Sterk stijgende huizenprijzen

Niemand weet waar het ophoudt. Het economisch bureau van ING rekende voor dat huizenprijzen in verhouding tot de inkomensontwikkeling zo sterk zijn gestegen dat de grens van wat de meeste werkende mensen kunnen betalen, zo ongeveer is bereikt. Maar ja… er zijn nog veel binnen- en buitenlandse beleggers én vermogende ouders die op zoek zijn naar een huis voor hun kind én een goede bestemming voor hun spaargeld. Dus kunnen de prijzen nog verder omhoog gaan. Hoe lang nog en hoe hoog weet niemand.

Binnen de ring A10 is Amsterdam in betrekkelijk korte tijd een premium product geworden. Een exclusief product waar rijkere consumenten graag extra voor betalen. De snelheid van herstel na de crisis van 2009 heeft velen verrast, maar de aantrekkelijkheid van Amsterdam is goed te verklaren. Immers, Amsterdam heeft veel kenmerken die de moderne economische theorie als groeibevorderend ziet: een diverse economie, een hoogopgeleide kosmopolitische bevolking, een goede infrastructuur en hoogwaardig voorzieningen.

Bedreiging voor succes van Amsterdam

Het is, kortom, prettig wonen, werken, verblijven en zakendoen in het kosmopolitische werelddorp Amsterdam. Maar de kleine, o zo prettige schaal is ook een bedreiging voor het succes van Amsterdam. Vooral het deel van Amsterdam binnen de ring A10 en ten zuiden van het IJ heeft een beperkte omvang. Dit deel is te zien als een hogedrukpan waar de druk snel toeneemt. Ik benoem de belangrijkste risico’s voor het ‘premium product Amsterdam’:

  • In de perceptie van woningzoekenden, bedrijven en bezoekers kan de verhouding tussen prijs en kwaliteit uit het lood raken. Hij of zij wordt teleurgesteld, haakt af en gaat voortaan op zoek naar alternatieven.
  • Aanhoudende prijsstijgingen kunnen Amsterdam een te exclusief imago. Hierdoor staat de stad alleen nog maar in de belangstelling bij een kleine groep die exclusiviteit op prijs stelt of echte die-hard fans. De economische basis voor het in stand houden van het gehele assortiment, wordt te klein.
  • Omdat ook de investeringskosten stijgen, neemt de druk toe om alleen nog maar producten aan te bieden die snel geld opleveren. Eenvormigheid van het aanbod, zoals alleen nog maar starterswoningen of alleen nog maar hotelkamers in het best verhurende sterrenaanbod, zijn het resultaat.

Het is dus zaak om met alle macht te werken aan een schaalvergroting van Amsterdam, waarbij de karakteristieke eigenschappen van Amsterdam niet verloren gaan. De hoge druk in het centrale deel kan daarbij juist ook helpen. De sprong over het IJ is in volle gang en mensen weten het woningaanbod in andere delen van de metropoolregio ook steeds beter te vinden.

De hogedrukpan moet niet uit elkaar spatten, en dus moet het drukventiel gericht leeglopen. Amsterdam heeft de regio hierbij hard nodig. Op het menu staan diverse opties. Essentieel is in ieder geval het ontwikkelen van een breed aanbod van aantrekkelijke woon- en werkgebieden in Amsterdam én in andere regiogemeenten. Het uitbreiden en het verbeteren van het regionale, openbare vervoerssysteem is even belangrijk. Zo kan iedereen blijven profiteren én genieten van dat zo ego-strelend populaire Amsterdam.